Hoe blijf je mens tussen de systemen? Hoe kun je als leraar AI inzetten zonder je pedagogische functie te verliezen? AI biedt veel mogelijkheden voor het onderwijs, maar veel leraren worstelen nog met hun veranderende rol en vakmanschap. NIVOZ-directeur Jan Jaap Hubeek schreef er een boek over. Geschreven door:Winnie Lafeber – artikel Van12tot18: https://van12tot18.nl/artikelen/neemt-ai-de-pedagogische-taak-over AI…
In deze aflevering van Bronnen van Betekenis gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Lisette Bastiaansen over wat het werk van Edith Stein ons vandaag nog te zeggen heeft. Edith Stein zat nooit aan de goede kant van de medaille. Eerst mocht ze niet werken omdat ze vrouw was. Toen moest ze stoppen omdat ze joods was. Vervolgens moest ze vluchten, en uiteindelijk werd ze opgepakt omdat ze katholiek én joods was. En toch bleef Edith Stein (1891–1942) zoeken naar waarheid, naar de diepste kern van het mens-zijn. Het is de eerste aflevering in een nieuwe reeks: vrouwenstemmen over opvoeden – over vrouwelijke denkers wier stem historisch gezien binnen de pedagogiek onderbelicht is gebleven. Centraal staan thema’s als empathie, gemeenschap, contemplatie en zielsindividualiteit. Edith Stein begreep empathie niet als je in een ander verplaatsen, maar als het ontvangen van de ander die anders is dan jij – als een daad van waarnemen. Ze pleitte voor de gemeenschap als oefenplaats voor authenticiteit: niet om op elkaar te gaan lijken, maar juist om te ontdekken wie jij bent. En ze wees op contemplatie – de stilte opzoeken, naar binnen keren – niet als vlucht uit de wereld, maar als voorwaarde om er werkelijk in aanwezig te zijn. Wat kunnen leraren en opvoeders meenemen? Lisette Bastiaansen formuleert het kernachtig: waarheid en klaarheid. Weet wat voor jou de bedoeling is, en leef dat ook. Niet als prestatie, maar als dagelijkse oefening. Dit gesprek sluit aan bij het artikel dat Lisette Bastiaansen schreef voor de NIVOZ Pedagogische Canon: Edith Stein en de pedagogiek van de ziel: over empathie, spiritualiteit, contemplatie en ander pedagogisch ‘slijpwerk’ — dat artikel vormt de inhoudelijke basis voor dit gesprek en is te lezen op nivoz.nl.
Janusz Korczak (1878-1942) was een Pools-Joodse kinderarts die zijn leven wijdde aan kinderen zonder rechten. In zijn weeshuis in Warschau richtte hij een kinderparlement en kinderrechtbank op – waar ook hijzelf werd aangeklaagd. Al in 1919 formuleerde hij drie grondrechten voor kinderen, zeventig jaar vóór het VN-Kinderrechtenverdrag. In deze aflevering van ‘Bronnen van Betekenis’ vertelt Arie de Bruin, voorzitter van de Nederlandse Korczak Stichting, over het leven en gedachtegoed van deze bijzondere pedagoog – en waarom zijn ideeën juist nu zo actueel zijn. Arie de Bruin is voorzitter van de Nederlandse Korczak Stichting. Hij was 45 jaar werkzaam in het onderwijs: als onderwijzer, directeur van een basisschool, leraar pedagogiek aan de pabo en locatiedirecteur. In 1985 kwam hij voor het eerst in aanraking met het werk van Korczak via het boek Hoe houd je van een kind? – een ontmoeting die hij beschrijft als ’thuiskomen’. Sindsdien zet hij zich in voor het verspreiden van Korczaks gedachtegoed. Bronnen en meer lezen: Boeken van Janusz Korczak Over Korczak Artikelen Websites
“In de opvoeding zal blijken of wij genoeg van de wereld houden.” Op 4 december 2025 is het precies 50 jaar geleden dat Hannah Arendt overleed. Een bijzonder moment om stil te staan bij een denker wier ideeën over onderwijs actueler zijn dan ooit. Ter gelegenheid van deze sterfdag maakte Jan Jaap Hubeek in de serie ‘Bronnen van Betekenis’ een Nivoz-podcast met twee belangrijke Nederlandse Arendt-kenners: Joop Berding – auteur van meerdere boeken over Arendt, waaronder Het gepassioneerde leven van Hannah Arendt. Hij publiceerde daarnaast veel over opvoeding en onderwijs. Zijn kennismaking met Arendt, bijna 25 jaar geleden, noemt hij ’transformatief’. Hanke Drop – hogeschoolhoofddocent aan Hogeschool Utrecht, werkzaam bij het lectoraat Normatieve Professionalisering. Ze is actief in liberal arts onderwijs en gefascineerd door Arendts grensoverschrijdende manier van denken. Samen spraken we over liefde voor de wereld, de school als tussenruimte, en de vraag die we te weinig stellen: waartoe leiden we eigenlijk op? Aan bod komen onder andere: *Amor mundi – de liefde voor de wereld als pedagogische opdracht *Nataliteit – kinderen als nieuwkomers die we moeten toerusten, niet vormen naar ons beeld *De school als tussenruimte – tussen de privésfeer van het gezin en de publieke wereld *De tafel van de wereld – hoe verschillende perspectieven in de klas samenkomen *De waartoe-vraag – waarom we niet alleen moeten vragen ‘wat werkt?’, maar ‘waartoe?’ Citaat “Verantwoordelijkheid is een heel belangrijk pedagogisch begrip. De zorg voor kinderen betekent ook dat je heel actief inzet om hen iets te leren. We kunnen kinderen niet zomaar aan henzelf overlaten. Het is veel meer een ‘wijzen op’, een ‘verwijzen naar’ de dingen die wij als volwassen generatie door willen geven.” — Joop Berding Meer lezen *Hannah Arendt, Tussen verleden en toekomst (met daarin ‘De crisis in de opvoeding’) *Hannah Arendt, Vita Activa / De menselijke conditie *Joop Berding, zijn werk over Arendt: https://joopberding.com/arendt/ *Pedagogische Canon op NIVOZ: Hannah Arendt en de school als tussenruimte: https://nivoz.nl/nl/hannah-arendt-en-de-school-als-tussenruimte-onderwijs-is-er-niet-om-de-wereld-te-verbeteren-maar-om-cultuur-door-te-geven
Niet tégen technologie. Niet vóór. Maar: waartoe?Een pleidooi voor menswaardig onderwijs in het AI-tijdperk In het onderwijs groeien dashboards, data en algoritmen razendsnel mee. Ze beloven grip, maatwerk en vermindering van werkdruk. Maar wat gebeurt er als systemen langzaam bepalen wat belangrijk is, en wat niet meer meetelt? In Mens blijven tussen systemen onderzoekt Jan…
Lorenzo Elstak groeide op in Katendrecht, danste twintig jaar professioneel en zag hoe dansen verbindt, in klassen, in boerendorpen, op podia. Maar hij zag ook wat er miste: jongeren die hun stem niet durfden te gebruiken, die wantrouwig waren geworden door te veel gebroken beloften, en die in een wereld vol vooroordelen zichzelf steeds kleiner maakten. Vanuit die ervaring richtte hij IkbenWij op – een Rotterdamse stichting die werkt vanuit de gedachte dat wat jij hebt, een ander ook heeft, en andersom. En met Roffa Takkies bouwde hij een plek waar jongeren groeien van consument naar producent. In dit gesprek vertelt Lorenzo over zijn drijfveren, over de Ubuntu-filosofie die aan de basis van IkbenWij ligt, over hoe je jongeren radicaal vertrouwen geeft zonder angst, en over wat het met hem deed om te zien hoe ver de doorwerking van het koloniale verleden reikt in het leven van jongeren vandaag. Jan Jaap Hubeek en Aziza Mayo spraken met Lorenzo in het kader van het Wi Kulturu-project, waarvan Stichting NIVOZ onderzoekspartner was.
Wat als een plek niet beoordeelt, maar uitnodigt? Mitchel Sam-Sin groeide op in het Oude Noorden van Rotterdam. De dingen waar hij goed in was, deden er niet toe. Zijn passie voor schrijven en muziek vond geen plek — niet thuis, niet op school. Dat gevoel dreef hem uiteindelijk om zelf iets te bouwen: een ruimte waar jonge makers wél gezien worden. Die ruimte is Cult North — een kunsteducatiecentrum in Rotterdam-Noord, gericht op passieontwikkeling onder autodidacte jonge makers. Geen diploma’s, geen beoordelingen, geen hulpverlening. Wel een third place: een thuis weg van huis óf werk, waar je binnenstapt voor jezelf en uiteindelijk iets maakt voor een ander. In dit gesprek gaan Aziza Mayo en Jan Jaap Hubeek met Mitchel Sam-Sin in op Wi Kulturu — een traject voor jongeren met een trans-Atlantische Afro-diasporische achtergrond. Een traject dat begint bij de eigen familiegeschiedenis, bij onuitgesproken pijn en culturele trots, en dat via kunst toewerkt naar eigenaarschap en stem. Ze spreken over wat het betekent om vanuit vertrouwen te werken in plaats van controle. Over waarom Cult North niks belooft. Over hoe je als begeleider jezelf inbrengt zodat de ander zichzelf durft te laten zien. En over wat het onderwijs zou kunnen leren van plekken die jongeren niet opvangen, maar oplichten.
Martijn van Ackooij is directeur van Kindcentrum De Stern in Rotterdam – een plek waar onderwijs en opvang samenkomen, van 0 tot 13. Geen gewone school. Een kindcentrum dat de inspiratie van het vrijeschoolonderwijs combineert met de stevigheid van regulier onderwijs, samengebald in drie woorden: hoofd, hart en handen. In dit gesprek nemen we de lemniskaat als leidraad. Want bij De Stern begint het niet bij methodes, niet bij data, maar bij één fundamentele vraag: wat is de bedoeling van ons onderwijs? Vanuit die intentie is een curriculum gebouwd, een dagindeling, rapporten, oudergesprekken – alles congruent, alles in beweging. Martijn vertelt hoe hij in anderhalf jaar een team heeft gevormd van mensen met wortels in theater, architectuur en conservatorium. Hoe vertrouwen, compassie, stabiliteit en hoop geen managementjargon zijn, maar de dagelijkse grondstof van goed schoolleiderschap. En waarom hij geen stress heeft van ziekmeldingen op zondagavond. We praten ook over hoogbegaafdheid vanuit sociaal-emotionele grond, over cultureel responsief onderwijs in een grootstedelijke context, en over het bewuste buiten de deur houden van onderwijshypes die niet passen bij de visie. Een gesprek over pedagogisch leiderschap dat begint waar het moet beginnen: bij het kind. De Stern: https://kc-destern.nl/ De lemniscaat: https://nivoz.nl/nl/nro/doe-je-wat-je-belangrijk-vindt-de-lemniscaat-als-instrument-om-te-werken-aan-congruentie-tussen-intentie-ontwerp-en-handelen-in-de-onderwijspraktijk
Janusz Korczak (1878-1942) was een Pools Joodse kinderarts die zijn leven wijdde aan kinderen zonder rechten. In zijn weeshuis in Warschau richtte hij een kinderparlement en kinderrechtbank op –waar ook hijzelf werd aangeklaagd. Al in 1919 formuleerde hij drie grondrechten voor kinderen, zeventig jaar vóór het VN-Kinderrechtenverdrag. In dit gesprek vertelt Arie de Bruin, voorzitter van de Nederlandse Korczak Stichting, over het leven en gedachtegoed van deze bijzondere pedagoog – en waarom zijn ideeën juist nu zo actueel zijn. Arie de Bruin is voorzitter van de Nederlandse Korczak Stichting. Hij was 45 jaar werkzaam in het onderwijs: als onderwijzer, directeur van een basisschool, leraar pedagogiek aan de pabo en locatiedirecteur. In 1985 kwam hij voor het eerst in aanraking met het werk van Korczak via het boek Hoe houd je van een kind? – een ontmoeting die hij beschrijft als ’thuiskomen’. Sindsdien zet hij zich in voor het verspreiden van Korczaks gedachtegoed. Bronnen en meer lezen: Boeken van Janusz Korczak Over Korczak Artikelen Websites
Vorige week lanceerde Telos Uitgevers het heruitgegeven Scholen maken mensen van M.J. Langeveld in Dokhuis, met een inleiding van Joop Berding. Op weg naar die lancering (her)las Jan Jaap Hubeek, directeur-bestuurder van NIVOZ, het boek. Het was niet makkelijk. Máár het raakte wel weer. Het boek uit 1967 is namelijk nog altijd actueel. Langeveld stelt de vraag: waarom gaan we…
13 april 2026 Het is een vrijdagavond en Lorenzo Elstak geeft een jongen een superdure camera mee naar de Coolsingel. Samen met een groep jongeren van jongerenplatform Roffa Takkies gaan ze de metro in. In de trein vraagt Jan Jaap Hubeek aan de jongen waarom hij bij Roffa Takkies zit. Het antwoord is kort en…
Over Wi Kulturu, pedagogisch meesterschap en wat we kunnen leren van Cult North en IKBENWIJ Het is een vrijdagavond en Lorenzo Elstak geeft een jongen een superdure camera mee naar de Coolsingel. Samen met een groep jongeren van Roffa Takkies gaan ze de metro in. In de trein vraag ik aan de jongen waarom hij…
AI is niet het probleem. AI is de spiegel. In gesprek met Barend Last en Remco Pijpers. Remco Pijpers en Barend Last zijn het niet altijd eens. Ze botsen soms publiekelijk op LinkedIn over AI in onderwijs. En juist omdat ze dat weten, vroegen ze Jan Jaap Hubeek om hun perspectieven te bevragen, te verdiepen…
Dit artikel is een introductie op de Meesterwerk-podcast met Arie de Bruin, voorzitter van de Nederlandse Janusz Korczak Stichting Nederland. In dit gesprek vertelt De Bruin over de Pools-Joodse kinderarts die zijn leven wijdde aan de meest kwetsbare kinderen – en wiens gedachtegoed nog steeds fundamentele vragen stelt aan het onderwijs van vandaag. Er zijn…
2 december 2025 ‘In de opvoeding zal blijken of wij genoeg van de wereld houden.’ Deze woorden van politiek denker Hannah Arendt klinken vijftig jaar na haar dood actueler dan ooit. Op donderdag 4 december 2025 is het precies vijftig jaar geleden dat Hannah Arendt overleed. Die bijzondere sterfdag was de aanleiding om met Joop…
In de opvoeding zal blijken of wij genoeg van de wereld houden. Deze woorden van politiek denker Hannah Arendt klinken vijftig jaar na haar dood actueler dan ooit. Op 4 december 2025 is het precies vijftig jaar geleden dat Hannah Arendt overleed. Die bijzondere sterfdag was de aanleiding om met Joop Berding en Hanke Drop,…
“In de opvoeding zal blijken of wij genoeg van de wereld houden.” Op 4 december is het precies 50 jaar geleden dat Hannah Arendt overleed. Een bijzonder moment om stil te staan bij een denker wier ideeën over onderwijs actueler zijn dan ooit. Ter gelegenheid van deze sterfdag maakte Jan Jaap Hubeek een podcast met…
26 november 2025 Zaterdag was de jaarlijkse Janusz Korczak-dag, deze keer in het Rotterdamse Dokhuis. De praktijk van de Pools-Joodse arts die een eeuw terug in Warschau een weeshuis voor kinderen runde, is tot op de dag van vandaag een belangrijke inspiratiebron. Korczak (1878-1942) nam kinderen serieus. In zijn weeshuis was er bijvoorbeeld een eigen kinderrechtbank….
In deze aflevering van de Meesterwerk podcast zijn Alette Baartmans (directeur Education Warehouse) en Emily Fernan (hoofd Intern Leermiddelen Fonds bij VOcampus) te gast. Ze spreken over hoe scholen meer regie kunnen krijgen over hun leermiddelen. Ze bespreken de complexiteit van de leermiddelenmarkt, waar scholen vaak gevangen zitten in contracten met boeteclausules en weinig zicht…
Van theorie naar praktijk: hoe maak je ruimte voor spel in de klas? Na de theoretische verkenning in deel 1 duikt Jan Jaap Hubeek in deze tweede aflevering de onderwijspraktijk in. Hij bezoekt de twaalf Montessorischolen van Stichting Monton in midden-Nederland en spreekt met professionals die dagelijks worstelen met de vraag: hoe geef je kinderen…
In deze eerste van twee afleveringen over spelen in de professionele ruimte neemt Jan Jaap Hubeek je mee op een fascinerende reis langs denkers en doeners die laten zien waarom spel zo fundamenteel is voor de ontwikkeling van kinderen. We beginnen bij het concept van de professionele ruimte – die vrijheid die jij als pedagoog…
“Buitenspelen zou een vak op school moeten zijn” – Johan Cruijff Van Huizinga’s waarschuwing naar de Montessoriklassen van vandaag “Spel is misschien wel de meest onderwaardeerde werkvorm die we in het onderwijs hebben,” zegt Jeroen Gommers , bestuurder van Stichting Montessorischolen Monton on. Het is een stelling die direct de kern raakt van een fundamenteel…
In deze aflevering van AI, het pedagogisch appel spreekt Jan-Jaap Hubeek met Nadia Remmerswaal, programmamanager van het Mondriaal eduprogramma bij ROC Mondriaan in Den Haag. Vanuit haar unieke achtergrond als bouwkundige ingenieur én docent aan de TU Delft, verkent Nadia hoe AI het middelbaar beroepsonderwijs kan ondersteunen zonder de menselijke kern te verliezen. Nadia Remmerswaal…
Wat betekent het om een mens te zijn in tijden van digitalisering en AI? In deze aflevering gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Felienne Hermans, hoogleraar didactiek van de informatica aan de VU, docent informatica op de Openbare Scholengemeenschap Bijlmer, columnist bij de Volkskrant én wekelijks te horen bij BNR Radio. Hermans pleit voor…
Wat leert een negen meter hoog beeld ons over mens-zijn in tijden van AI? In deze aflevering reizen Wouter Modderkolk en Jan Jaap Hubeek af naar Dornach, Zwitserland, om in het Goetheanum in gesprek te gaan met Johannes Kronenberg. Aanleiding voor dit bezoek is het bezichtigen van De Mensheidsrepresentant, een imposant houten beeld van negen meter…
In deze aflevering gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Wouter Modderkolk, docent economie op de Stichtse Vrije School in Zeist, én met een van zijn leerlingen. Aanleiding is een essayopdracht: bij het nakijken vermoedde Wouter dat een deel van de tekst met hulp van ChatGPT was geschreven. Hoe ga je daar als docent mee…
2 juli 2025 ‘We remember the teacher, not the content,’ zegt Sam Crowell ergens halverwege het gesprek. Het is een ogenschijnlijk eenvoudige observatie, maar ze raakt aan de kern van zijn werk: onderwijs is geen doorgeefluik van informatie, maar een ruimte voor ontmoeting, vorming en betekenis. Een ruimte waarin de leraar zichzelf meebrengt, niet als…
Een zoektocht naar hoe de mens in het midden blijft staan, in een tijd van AI en onderwijstechnologie Nu sinds een jaar doe ik onderzoek naar de vraag welk pedagogisch appèl kunstmatige intelligentie op ons onderwijs doet. Het is een zoektocht die zich niet alleen laat vangen in data en algoritmes, maar in gesprekken, ontmoetingen…
Een pedagogische zoektocht naar weerstand in technologische tijden. Ik ben, samen met Wouter Modderkolk, onderweg naar Dornach. Naar het Goetheanum. Voor het opnemen van een tweetal podcasts. Podcasts in de serie ‘AI: Het pedagogisch appèl (https://open.spotify.com/show/2j4vQLxKiCEihoxBV4nqFw?si=6d0d45defba44690) Het Goetheanum, een markant gebouw op een heuvel in het pitoreske Zwitserse dorpje Dornach— het gebouw is gebouwd vanuit…
In deze aflevering is Rianne van den Berghe te gast. Rianne is associate lector bij Hogeschool IPABO, Marnix Academie en Hogeschool de Kempel waar ze de kenniskring Onderwijs en (leer)technologie leidt. Rianne doet al jaren onderzoek naar (sociale) robots in het onderwijs. Ze begon tijdens haar promotieonderzoek aan de Universiteit Utrecht en zette haar werk voort als postdoc aan…
“Een kind is geen grafieklijntje op een dashboard. En een leraar is geen doorgeefluik van data.” In deze aflevering gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Monique Leijgraaf, lector kansengelijkheid aan de Hogeschool IPABO in Amsterdam. Wat betekent het om leraar te zijn in een tijd waarin technologie zich razendsnel ontwikkelt en waarin AI steeds…
In deze bijzondere aflevering van Meesterwerk is Tanja Jadnanansing te gast, stadsdeelvoorzitter van Amsterdam-Zuidoost. Vanuit haar kantoor – met uitzicht op het beeld van Anton de Kom – deelt ze hoe Wij slaven van Suriname haar diepgaand heeft gevormd. Niet alleen als lezer en als mens, maar ook in haar dagelijkse werk als bestuurder. 📚 Het boek…
In deze aflevering is filosoof Hans Schnitzler te gast. Hans Schnitzler is filosoof, schrijver en columnist. In zijn werk staat de invloed van de digitalisering op de alledaagse leefwereld centraal. Schnitzler staat bekend om zijn scherpe, filosofische blik op de invloed van technologie. In zijn essays en boeken onderzoekt hij hoe digitalisering onze menselijkheid vormt, vervormt…
De democratie crasht: hoe digitalisering onze samenleving verandert In deze aflevering van de NIVOZ-podcast gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Kees Verhoeven, oud-Kamerlid en auteur van De democratie crasht. Verhoeven zet zich in voor het verantwoord gebruik van digitale technologie en waarschuwt voor de ingrijpende gevolgen van digitalisering op onze samenleving en democratie. In…
In this episode of the Slowdown Podcast by NIVOZ, Jan Jaap Hubeek and Nickel van der Vorm sit down with Matt Brittin, President of Google EMEA (Europe, Middle-East en Africa), at Google’s headquarters in London. Brittin shares his insights on the role of AI in education, healthcare, and sustainability. He reflects on the balance between human expertise…
Dennis, de schrik van de school’ – een eyeopener voor elke leerkracht – In deze aflevering van Meesterwerk deelt Merlijn Wentzel, docent Pedagogisch Tact bij Stichting NIVOZ, haar inzichten over het boek Dennis, de schrik van de school van B. Letschert-Grabbe (2008). Dit boek speelt een grote rol in haar begeleidingstrajecten en roept belangrijke pedagogische vragen op. Merlijn neemt…
In deze aflevering is Luc Stevens, de Founding Father van Stichting NIVOZ, te gast. Luc brengt Catharsia van Sjef Drummen mee als zijn meesterwerk en neemt je mee in de pedagogische kracht van dit boek. Waarom is het een essentieel werk voor onderwijsprofessionals? Welke oriëntatie biedt het in de dagelijkse praktijk? Daarnaast gaat Luc in op urgente…
Karim Amghar is te gast over zijn eigen nieuwe Meesterwerk. Zijn boek van de Correspondent leest als een trein. Het is een krachtige oproep voor gelijke kansen en erkenning voor mbo-studenten als de motor van onze samenleving. Wandelend over het Waterlooplein, reflecteren Karim en Jan Jaap op het boek Maar dat begrijp je toch niet, waarin…
Al decennialang worstelen we in het Nederlandse onderwijs met een grote systeemfout: de vroege selectie op 11-jarige leeftijd. Zo’n selectie is onmogelijk, onwenselijk en onmenselijk, betoogden we eerder al in ons artikel “Hoe een onmogelijke selectie het onderwijs ondermijnt”. (Zie: https://nivoz.nl/nl/hoe-een-onmogelijke-selectie-het-onderwijs-ondermijnt) De zoektocht naar de juiste methode om kinderen in te delen op niveau, leidt…
Een Ode aan de School als Vrije Plaats In deze eerste aflevering van de nieuwe Meesterwerk Podcast-reeks duikt Jan Jaap Hubeek samen met Rob Kikkert in het boek Apologie van de School (2012) van Jan Masschelein en Maarten Simons. Het gesprek gaat over de unieke rol van de school als een ruimte waar leerlingen zich kunnen ontwikkelen, los…
In deze aflevering van de NIVOZ-podcastserie duiken we in de wereld van gepersonaliseerd leren en de rol van technologie in het onderwijs. Te gast zijn Maarten van Keulen en Jasper Roelofsen. Maarten is mede-oprichter van eJournal, een platform voor ontwikkeling en beoordelingsportfolio’s. Jasper is de oprichter van BrainBoost, een bijlesschool opgericht door echte docenten, waar zelfvertrouwen en…
In deze bijzondere aflevering duiken we diep in de kern van wat school werkelijk de school maakt. Jan Masschelein en Maarten Simons, beiden verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven, nemen ons mee in hun visie op de school als een plek van vrijheid, gelijkheid en vorming. Ze belichten hoe scholen nieuwe generaties de kans bieden…
In deze bijzondere aflevering duiken we diep in de kern van wat school werkelijk de school maakt. Jan Masschelein en Maarten Simons, beiden verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven, nemen ons mee in hun visie op de school als een plek van vrijheid, gelijkheid en vorming. Ze belichten hoe scholen nieuwe generaties de kans bieden…
In deze aflevering is Richard Hulsebos te gast. Als innovatiecoördinator binnen Stichting VierTaal, een cluster 2-bestuur, zet Richard zich in om technologische en andere innovaties op verantwoorde wijze in het onderwijs te integreren. Hij werkt nauw samen met scholen en leerkrachten om onderwijspraktijken te versterken en leerlingen met taalontwikkelingsstoornissen of gehoorproblemen beter te ondersteunen. Tijdens…
In deze aflevering is Barend Last te gast. Barend is schrijver, keynote spreker, docent, onderwijsmaker. Barend schrijft zowel kinderboeken als boeken over het onderwijs, zoals een bekend boek ‘Chatten met Napoleon’ dat hij samen met Thijmen Sprakel schreef. Barend is Liefhebber van verhalen, in woord en beeld. Barend zijn passie ligt in het inspireren van anderen,…
In deze aflevering is Inge Molenaar te gast. Inge Molenaar is directeur van het Nationaal Onderwijslab AI (NOLAI) en leidt het wetenschappelijk programma. Ze onderzoekt de pedagogische, maatschappelijke en sociale consequenties van intelligente digitale onderwijsinnovaties. Inge Molenaar is internationaal expert op het gebied van AI in onderwijs, vooral de rol van technologie in leer- en…
In deze aflevering is Marleen Stikker te gast. Marleen Stikker is oprichter, directeur en bestuurder van Waag Futurelab. Waag FutureLab is uitgegroeid tot een leidend Europees onderzoeksinstituut voor technologie en maatschappij, en zet aan tot actief burgerschap door open, eerlijke en inclusieve technologie te ontwikkelen. Jan Jaap Hubeek en Eva Vesseur bevragen Marleen over de…
In deze aflevering is Remco Pijpers te gast. Remco is Strategisch adviseur digitale geletterdheid en ethiek bij Kennisnet. Kennisnet ondersteunt het onderwijs bij het optimaal benutten van ICT. Kennisnet fungeert als een kennispartner op het gebied van digitalisering in het onderwijs en bieden scholen onafhankelijke expertise, praktische handreikingen en strategisch advies. In een vorige aflevering riep…
In deze aflevering Is Jelle Ris te gast. Jelle noemt zichzelf een pedagogisch troubadour. Vanuit een pedagogisch denken over onderwijs probeert hij, op uiteenlopende plekken binnen de sector, theorie en praktijk op creatieve en vruchtbare wijze met elkaar te verbinden. Jelle is opgeleid als autonoom beeldend kunstenaar en leraar basisonderwijs aan Hogeschool Rotterdam. Aan de…
In deze aflevering is Pieter Boshuizen te gast. Pieter Boshuizen is theoretisch pedagoog en onderwijskundige. Pieter is werkzaam als opleider en praktijkonderzoeker aan de Thomas More Hogeschool in Rotterdam. Pieter is lid van het lectoraat professionaliseren met hart en ziel en is met name geïnteresseerd in kansengelijkheid en democratische vorming in het onderwijs. Naast zijn werkzaamheden aan…
In deze aflevering is Rob Martens te gast. Onderwijspsycholoog Rob Martens is hoogleraar aan de faculteit Onderwijswetenschappen van de OU. Zijn belangrijkste onderzoeksinteresses zijn motivatie en onderwijsvernieuwing. In 2019 verscheen zijn boek ‘We moeten spelen’ en in 2022 verscheen ‘Leerlingen intrinsiek motiveren’. In deze aflevering vertelt Rob Martens over de relatie tussen zelfdeterminatie en Hoogbegaafdheid…
`Help mij het zelf te doen” – Maria Montessori In dit gesprek is Haitske de Visser te gast. Haitske is leerkracht op Montessorischool Capelle (RVKO). Het Montessori onderwijs wordt gekenmerkt door het gebruik van materialen, die kinderen uitdagen tot het zelf doen en een zelf-corrigerende functie hebben. Motto van deze vorm van onderwijs is ‘help…
In deze aflevering is Rob Kickert te gast. Rob is psycholoog, toetsdeskundige en universitaire docent aan de Educatieve Master Primair Onderwijs (EMPO). Een samenwerking tussen de Erasmus Universiteit Rotterdam en Stichting NIVOZ. In deze aflevering duiken we in een intrigerend gesprek met Rob Kickert over de rol van AI in het onderwijs. Samen bespreken we…
In deze aflevering zijn Peter Brouwers en Daniel Schoone van NextGen AI te gast. Peter en Daniel hebben workshops ontworpen om kinderen van 8 tot en met 16 jaar kennis te laten maken met de fascinerende wereld van kunstmatige intelligentie. Peter en Daniel empoweren hiermee de nieuwe generatie om AI-technologie te ervaren en te leren in scholen,…
In deze aflevering is Guido Paap te gast. Guido verliet zes jaar geleden als docent beeldende vorming de lerarenopleiding in Leiden om zich te storten op het herstel van het koraal aan de Afrikaanse oostkust. Vanuit educatie leert Guido al zes jaar lokale Afrikaanse bevolking meer in balans te leven met het kwetsbare koraal. Ik…
In dit gesprek is muzikant, audio-technicus en programmeur Hubert Jan Hubeek te gast. Als je de berichten in de media mag geloven dan worden deze drie disciplines momenteel volledig overgenomen door AI. Ik ben benieuwd of AI al echt zover is dat het de creativiteit van de mens kan overnemen, of dat we AI meer…
Dit gesprek vindt plaats op Kindcentrum Snijders. Kindcentrum Snijders is een school voor natuurlijk leren. Jan Jaap Hubeek gaat in gesprek met Bram van Mil die als leerkracht van groep 7/8 technologie een bewuste plek in het onderwijs in zijn klas én op de school bezorgt. Bram maakt bewust gebruik van technologie en AI. Bram…
In deze aflevering is Jochem van der Padt te gast. Jochem is onderwijskundige in de faculteit Educatie aan de hogeschool Leiden, daarnaast is Jochem mede-initiator en ontwikkelaar van de relatief nieuwe lerarenopleiding Spring. Bij Spring, richt je je op vormend en vernieuwend onderwijs. Je wordt opgeleid om les te geven op scholen waarin de pedagogiek…
In deze aflevering is Luis Duarte te gast. Luis is een ervaren leerkracht, trainer van de opleiding Pedagogisch Tact én scheidsrechter. In de wereld van onderwijs en sport staan menselijke interacties centraal. In deze aflevering van de podcastserie AI: het pedagogisch appèl gaan Jan Jaap Hubeek en Rob Kickert in gesprek met Luis over de parallellen tussen lesgeven en het begeleiden van wedstrijden. …
In deze aflevering is Aljosja Jacobs te gast. Aljosja is een marketing analytics engineer bij iO. AI neemt een steeds grotere rol in te nemen in ons dagelijks leven. Rob Kickert en Jan Jaap Hubeek zijn nieuwsgierig wat wij in het onderwijs kunnen leren van AI, of wat het van ons in het onderwijs vraagt…
In deze aflevering is docent én AI-expert Robbert van Empel, docent geschiedenis op het Teylingen College in Noordwijkerhout, te gast. Robbert is bekend van zijn AI-oplossingen voor het onderwijs en specifiek voor in de klas. Robbert tovert met behulp van AI snel (oefen)toetsen, lesvoorbereidingen en samenvattingen in elkaar. In het digitale tijdperk worstelen veel leraren met de…
Een bezield gesprek met Mathijs van Alstein over het wezen van techniek, het pedagogisch appel, en de kruispunten tussen Heidegger, Steiner en Kurzweil. In deze aflevering gaan Wouter Modderkolk en Jan Jaap Hubeek in gesprek met Mathijs van Alstein, priester binnen de Christengemeenschap en filosoof, die promoveerde op het werk van Martin Heidegger. Vanuit zijn…
In deze aflevering is Martijn Verhagen te gast. Martijn is docent, teamleider opleidingen stichting NIVOZ; filosoof; andersdenker en -doener; en hij neemt ons mee vanaf Foucault tot aan AI. Martijn heeft het boek van Michel Foucault meegenomen over de gevangenis, “Surveiller et punir: Naissance de la prison” (1975), dit gaat over de ontwikkeling van het…
In deze tweede aflevering over ‘hoe AI het onderwijs uitdaagt’ is Joop Berding te gast. Joop Berding (1954) is schrijver van een groot aantal (pedagogische) boeken en werkte tot oktober 2017 als hogeschooldocent, opleidingsmanager en praktijkonderzoeker op Hogeschool Rotterdam. Joop heeft als (co)auteur en co(redacteur) ruim 25 boeken op zijn naam, alsmede vele artikelen in…
De kracht van Algoritmen! In deze aflevering duiken we in de fascinerende wereld van kunstmatige intelligentie en haar impact op ons dagelijks leven. Van de digitale transformatie tijdens de coronacrisis tot de controverses rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de mediastorm rond de rechtszaak van Johnny Depp – hoe sturen algoritmen onze keuzes en beïnvloeden ze…
https://ai-het-pedagogisch-appel.captivate.fm/episode/3-aflevering-3-van-de-maan-naar-moleculen-technologie-als-katalysator-voor-onderwijs-en-samenleving/ In deze aflevering staat de razendsnelle ontwikkeling van technologie centraal en de manier waarop dit ons denken, leren en samenleven beïnvloedt. We maken een reis door de tijd, beginnend bij de Koude Oorlog, een periode waarin technologische innovatie werd aangewakkerd door rivaliteit en geopolitieke spanning. Van de wedloop naar de maan en de historische…
Van Prometheus tot ChatGPT: Hoe AI ons denken vormgeeft In deze aflevering maken we een reis door de geschiedenis van kunstmatige intelligentie, van de mythische verhalen rond Prometheus tot de baanbrekende technologische mijlpalen van vandaag. We onderzoeken hoe AI ons denken en handelen beïnvloedt, maar ook welke vragen en uitdagingen deze technologie stelt aan opvoeding,…
Welkom in de Nivoz Podcast over ‘hoe AI het onderwijs uitdaagt’ Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheden de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vragen. In deze aflevering staat de introductie op het vraagstuk over AI centraal. Wij verkennen de hedendaagse vraagstukken die door de snelle opkomst van AI…
AI: Het Pedagogisch AppèlHoe AI het onderwijst uitdaagt De ontwikkelingen rondom AI gaan erg snel. In deze serie verkennen we wat AI vraagt van het onderwijs. We moeten hier wat mee! Maar welke verantwoordelijkheid heb je dan? Stichting NIVOZ sterkt leraren, schoolleiders, opleiders en bestuurders in hun pedagogische opdracht. Deze serie sterkt hen om oriëntatie…
In deze podcast zijn Odin directeur Merle Koomans en kunstenares Claudy Jongstra in gesprek met Jan Jaap Hubeek over het belang van duurzame biologische voedselproductie en het gebruik van natuurlijke materialen voor kleding. Ook het fonds ‘New Definitions’ komt aan bod. De Iona Stichting ondersteunt initiatieven die ontstaan vanuit een persoonlijk ideaal. Doel is het…
In deze aflevering is Frum van Egmond te gast. Frum is de oprichter van De Noordwijkse School, waarvoor zij tevens De Noordwijkse Methode ontwikkelde. In deze aflevering bevraag ik haar specifiek over onderzoekend lezen. Wat is onderzoekend lezen, wat behelst dat, wat levert het op én wat vraagt het? Allemaal vragen die eigenlijk over de…
Een persoonlijk en pedagogisch verhaal….Een ontmoetingstocht door onderwijs…. Dit gaat over de tijd die er vaak meer toe doet dan de tijd ervoor en de tijd erna. De tijd die je je vaak nog het beste kan herinneren. Waren het de pauzes op school, de eindeloze vakanties na het behalen van een diploma, de opluchting…
In deze aflevering staat het verbindingsbetoog van United4Education centraal. Ik spreek hierover twee enthousiaste betrokkenen: Tina van Wouw en Astrid Ottenheym-Vliegen. United4Education is een grote groep betrokken onderwijsprofessionals, schoolleiders, onderzoekers, ouders, bestuurders en bovenal de jongeren zelf die de handen ineengeslagen hebben om de fundamentele verandering in gang te zetten die het onderwijs verdient. United4Education (U4E)…
In deze aflevering spreken Rob Martens en Inge Bramsen over de kracht van de zelfdeterminatietheorie. Niet alleen in onderwijs maar ook in de jeugdzorg blijkt dit een passend antwoord op de huidige prestatiedruk. Rob Martens is hoogleraar aan de open universiteit en gespecialiseerd in spelen en de motivatieprocessen. Rob Martens schreef oa de boeken ‘We…
In deze NIVOZ-podcast spreekt socioloog en onderzoeker Iliass El Hadioui over zijn eigen schooltijd en zijn recente werk op scholen om een cultuur te bouwen met veel vertrouwen. ‘Iedere hervorming begint met definiëren wat je wilt behouden.’ In het eerste deel van het gesprek met Jan Jaap Hubeek vertelt Iliass meer over de mens achter de…
Marten is onderwijsbestuur bij Stichting Spaarnesant in de regio Haarlem. Marten heeft een brede ervaring in én een sterke visie over ons onderwijs. Zo heeft Marten een duidelijke visie op betekenisvol toetsen waarbij hij een alternatief biedt om leerlingen (te) vroeg te selecteren. Ook heeft Marten een slimme onderwijskundige oplossing voor kansengelijkheid binnen het huidige stelsel….
Hoe werken schoolbesturen aan onderwijskwaliteit en bestuurlijke professionaliteit? De aflevering gaat over de kwaliteitsagenda die opgesteld is vanuit de PO-raad om deze vraag te beantwoorden. In deze aflevering zijn Arjan van Hell, Paul Oomens en Peter van Lieshout te gast. Arjan is bestuurder bij Educatis, een scholengroep van 10 scholen op reformatorische grondslag in Midden-Nederland….
De voorzitter van de Onderwijsraad, Edith Hooge, ziet IMC Weekendschool als een belangrijke verbindingspoort tussen scholen en maatschappelijke partijen en personen die willen bijdragen aan onderwijs om leerlingen verder te brengen. Ze geeft aan dat er per definitie grenzen zijn aan wat het reguliere onderwijs kan bieden en ziet IMC Weekendschool als een welkome aanvulling….
Toen oprichter Heleen Terwijn midden jaren ’90 onderzoek deed naar de schoolmotivatie van jongeren in Amsterdam Zuidoost (de Bijlmer) ontdekte ze dat waar deze jongeren op tienjarige leeftijd nog vol toekomstplannen en enthousiasme zaten, dit op veertienjarige leeftijd vaak volledig was omgeslagen in demotivatie. Geschrokken van deze onderzoeksresultaten richtte ze IMC Weekendschool op, waar leerlingen…
Welkom in een nieuwe aflevering van Meesterwerk. In deze aflevering is Fatima El Faraji van de Islamitische scholengroep El Amal te gast. Sanne Scholten, directeur bij de PO-raad, en Jan Jaap Hubeek bevragen Fatima over haar loopbaan tot bestuurder, over haar pedagogische opdracht, over de bronnen van het Islamitisch onderwijs, de samenwerking met de transformatie…
In deze aflevering zijn Rob Kickert en Wouter Modderkolk te gast. Samen duiken we dieper in de zin én onzin van toetsen. De manier waarop wij toetsen vormgeven heeft een significante invloed op het gedrag van leraren en leerlingen. Hoewel de toetspraktijk een grote rol speelt in ons onderwijs, krijgt de manier waarop deze wordt…
Goedenavond, Ik mag van Jolanda Hogewind even een kort moment gebruiken om iets te zeggen. Allereerst wil ik alle gediplomeerden van harte feliciteren met hun diploma. Ik heb respect dat jullie je door die corona jaren heen hebben geworsteld en zonder uitzonderingsregels een volwaardig diploma hebben behaald. En dat is knap. Ooit was ik leraar…
Aanvullend of essentieel onderwijs? In deze aflevering is Allan Varkevisser te gast, of eigenlijk ben ik bij hem te gast in Farmsum, Noordoost Groningen. Basisschoolleraar Allan werkt op de Farmsumerborg in Noordoost Groningen onder schooltijd met de methodiek van IMC Weekendschool. Juist bij de kinderen in deze regio, die veel sociale en financiële problematiek kent, is…
De intentie van het project is om jongeren uit de stad bij het platteland te betrekken. https://iona.nl/nieuws/podcast-over-seizoenarbeiders/
In deze aflevering is Henk Galenkamp te gast. Henk is van oorsprong chemicus en heeft ruim 27 jaar gewerkt in het voortgezet onderwijs, als docent scheikunde, als schooldecaan, leerlingbegeleider en adjunct-directeur. Daarnaast is hij psychotherapeut geworden. Henk heeft meerdere boeken geschreven en in deze podcast bespreken we ‘Handboek professionele schoolcultuur’ dat hij samen met Jeanette…
In deze aflevering over de IMC Weekendschool is Tanja Jadnanansing te gast. Tanja is stadsdeelvoorzitter in Amsterdam Zuidoost en werkt al jaren met heel veel liefde samen met IMC Weekendschool. Ze was zelf een erg bevlogen en ondernemend kind en dit ziet ze ook terug in de leerlingen op de weekendschool. Volgens haar maakt niveau niet…
In deze aflevering is Jeannette de Jong te gast. Samen met de directeur van de PO-Raad Sanne Scholten verken ik de bestuurslaag in ons onderwijs. Jeanette is bestuurder van stichting Blosse. Het motto van Stichting Blosse is ‘Eén in opvang en onderwijs’. Jeanette komt uit de zorg en kinderopvang, bij Stichting Blosse heeft zij de…
Eigendom Anders, een gesprek met Jennifer Benson, uit de categorie Economie.
In deze aflevering is oprichter Heleen Terwijn te gast. Heleen deed midden jaren ’90 onderzoek naar motivatie van leerlingen in Amsterdam Zuid-Oost. Leerlingen zaten op school om te ‘leren voor later’ terwijl niemand hen liet zien wat ‘later’ nou eigenlijk is. Zo ontstond haar idee om kinderen in de ontvankelijke leeftijd van 10 tot 14…
In deze aflevering is Teun Dekker te gast. Teun Dekker is directeur/bestuurder van kindcentrum De Kroevendonk. Kindcentrum De Kroevendonk staat voor inclusief denken in het onderwijs. Dit betekent dat ook kinderen met een bepaalde beperking welkom zijn en zoveel mogelijk integreren in het onderwijs. In de visie van De Kroevendonk is het belangrijk dat kinderen…
In deze aflevering is Sanne Scholten (directeur PO-raad) te gast. Sanne is sinds november 2022 directeur bij de PO-raad. Sanne was de afgelopen zes jaar directeur-bestuurder van het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA). Eerder werkte ze bij adviesbureau BMC en Stichting Rotterdam Sportsupport. In de dynamische omgeving van het onderwijs staat Sanne Scholten dagelijks voor…
Joop Berding is een historisch wijsgerig pedagoog en heeft een groot aantal (pedagogische) boeken over grote denkers op zijn naam staan . In dit gesprek bevraag ik: Welke boeken hebben jouw (denken) eigenlijk gevormd? Joop Berding neemt de luisteraar mee langs Cornelis Verhoeven, John Dewey, Janusz Korczak, Hannah Arendt en Virginia Woolf. “Wat kunnen wij…
Allard Lindhout is scheidsrechter in het betaalde voetbal, op hoog niveau. Maar Allard werkt óók in het onderwijs. Als scheidsrechter neem je jezelf als instrument mee dat veld in, net als de leerkracht in de klas. Hoe je bent, hoe je doet, hoe je kijkt, hoe je handen of je armen gebruikt: het doet ertoe in…
Gepresenteerd door: Rose Heijnen Luister terug: https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/focus/01327bf1-cda4-4da9-a84a-d5d97bcde0f8/2020-04-01-focus-met-onderwijsexpert-jan-jaap-hubeek Iedere nacht van maandag tot vrijdag van 02:00 en 04:00 op NPO Radio 1 Focus: voor vragen waar je wakker van ligt en onderwerpen waar je wakker voor wilt blijven. Focus verdiept zich in wetenschappelijke ontwikkelingen en duidt de actualiteit door in de geschiedenis te duiken. Met ruimte voor…
In 2015 schreef toenmalig wethouder Simone Kukenheim de onderwijsprijsvraag uit. De wethouder vond dat er meer diversiteit aan onderwijsconcepten in de stad moesten komen. Uit ruim 120 inzendingen werd het initiatief Klein Amsterdam één van de winnaars. Als je een nieuwe school mag starten? Hoe ziet die er dan uit? En hoe realiseer je vervolgens dit…
De 21e eeuw is 17 jaar bezig – nu de scholen nog Van basisschool tot universiteit presteren jongens voor het eerst in de geschiedenis minder dan meisjes. In het speciaal onderwijs zijn jongens oververtegenwoordigd. De recente aandacht in de media hierover bracht veel discussie. Alleen aandacht vragen voor meer mannen en meer salaris is een…