Onderwijs Ontrafeld – Mens blijven tussen systemen
Over AI, dashboards, vroege selectie en de pedagogische opdracht van onderwijs
AI is steeds meer verweven in het dagelijks leven, ook op school. Het zit (verstopt) in dashboards, adaptieve methodes en leerlingvolgsystemen. Het belooft leraren te ontlasten, leerlingen direct feedback te geven en onderwijs beter af te stemmen op wat ieder kind nodig zou hebben. Maar wat gebeurt er als systemen steeds meer bepalen wat goed, efficiënt en belangrijk is? En hoe zorgen we ervoor kinderen niet verdwijnen achter data, scores en voorspellingen?
In deze aflevering gaat Irene Harmsen, bestuurder van Onderwijsversterkers, in gesprek met pedagoog, onderwijsbestuurder, podcastmaker en NIVOZ-directeur Jan Jaap Hubeek over zijn boek Mens blijven tussen systemen, een pleidooi voor menswaardig onderwijs in het AI-tijdperk. Het boek verkent de historische en filosofische lijnen achter het maakbaarheidsdenken, laat de keerzijden van AI zien en werkt toe naar een alternatief: het opzoeken van de pedagogische ruimte tussen systemen waar aandacht, het menselijk oordeel, ontmoeting en moed centraal staan.
Jan Jaap laat zien dat technologie waardevol kan zijn zolang de leraar regie houdt. AI kan bijvoorbeeld ruimte scheppen door te assisteren bij het differentiëren. Maar dit werkt alleen als we blijven terugkeren naar de bedoeling van onderwijs: waartoe zijn we hier samen op school? Wat vraagt dit kind, deze groep, deze gemeenschap? Een persoonlijk en verdiepend gesprek over wie Jan Jaap is als mens, wat hij met het vrijeschool onderwijs heeft, vroege selectie, de inzet van AI in het onderwijs, de nieuwe kerndoelen en hoe het onderwijs van de toekomst eruit kan zien als we de voordelen van AI benutten.
Een aflevering voor iedereen die zich afvraagt hoe we in een tijd van snelle technologische ontwikkeling de menselijke waarde in onderwijs kunnen blijven zien, beschermen en versterken.
