Over

Jan Jaap Hubeek

Jan Jaap Hubeek

Jan Jaap Hubeek is pedagoog, auteur en directeur van Stichting NIVOZ (Nederlands Instituut voor Onderwijs en Opvoedingszaken). Zijn werk bevindt zich op het snijvlak van onderwijspraktijk, pedagogische filosofie en maatschappelijke verantwoording. De centrale vraag die hem drijft is eenvoudig te formuleren, maar moeilijk te beantwoorden: hoe blijf je mens in een wereld die steeds vaker door systemen wordt geordend?

Die vraag staat ook centraal in zijn boek Mens blijven tussen systemen — een pleidooi voor menswaardig onderwijs in het AI-tijdperk, verschenen in april 2026 bij Telos Uitgevers. Het boek is geen technologisch handboek, maar een pedagogisch pleidooi. Het onderzoekt wat er op het spel staat wanneer kunstmatige intelligentie en algoritmische systemen het onderwijs binnendringen, en welke pedagogische houding leraren, schoolleiders en beleidsmakers nodig hebben om die ontwikkeling menswaardig te maken. Met een voorwoord van Felienne Hermans, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam en columnist bij de Volkskrant, weet het boek een breed publiek te bereiken.

Het boek is de neerslag van jaren denken, gesprekken voeren en schrijven over de toekomst van het onderwijs. Die gesprekken zijn grotendeels gevoerd in de vorm van podcasts. Jan Jaap is de maker van Meesterwerk, een podcastserie die inmiddels meer dan 140 afleveringen telt en een vaste luisterschare van tweeduizend tot drieduizend mensen kent. In Meesterwerk gaat hij in gesprek met leraren, schoolleiders, denkers en mensen van buiten het onderwijs die iets wezenlijks te zeggen hebben over vorming, leiderschap en rechtvaardigheid. Kansengelijkheid, pedagogisch leiderschap en onderwijsinnovatie zijn de terugkerende thema’s. Wat de serie onderscheidt is niet het ego van de interviewer, maar de diepte van het gesprek. Zeventig tot tachtig procent van de luisteraars hoort een aflevering volledig uit, een percentage dat voor een podcastserie uitzonderlijk hoog is. Meesterwerk werd gevolgd door AI: Het pedagogisch appèl, een tweede serie met meer dan veertig afleveringen, waarin Jan Jaap met wetenschappers, docenten, beleidsmakers en technologen verkent wat de opkomst van AI betekent voor het pedagogische handelen. Beide series worden uitgebracht onder de vlag van NIVOZ en zijn te vinden op nivoz.nl.

Voordat hij directeur werd van NIVOZ, was Jan Jaap meer dan twaalf jaar opleidingsmanager aan de Pabo van de Hogeschool Leiden. In die rol droeg hij bij aan de ontwikkeling van diverse opleidingsroutes voor aankomende leraren en werkte hij aan profilering en kwaliteitsverbetering van de opleiding. Storytelling als middel om mensen te verbinden met het vak van leraar werd in die jaren een serieuze professionele overtuiging. De lerarenopleiding groeide in die periode zowel in studentenaantallen als in de diversiteit van haar populatie.

Naast zijn werk aan de lerarenopleiding was Jan Jaap bestuurder van de Stichting Vrijescholen ZuidHolland, waar hij betrokken was bij het bestuur van vrijescholen in de regio. Die ervaring verdiepte zijn inzicht in de spanning tussen onderwijsvisie en institutionele werkelijkheid, tussen pedagogische idealen en de dagelijkse praktijk van schoolorganisaties.

Zijn denken is geworteld in de continentaaleuropese pedagogische traditie. Hannah Arendt, Hartmut Rosa, Gert Biesta en Philippe Meirieu zijn de denkers die zijn werk het meest zichtbaar kleuren. Technologie is voor Jan Jaap nooit neutraal. AI en algoritmen dragen waarden in zich, en die waarden verdienen pedagogische aandacht, geen blinde aanvaarding en ook geen categorische afwijzing. Hij pleit voor wat hij een pedagogiek vanuit visie noemt: een bewuste, normatief geladen houding tegenover technologie, gestoeld op de vraag waartoe onderwijs er eigenlijk is.

Jan Jaap schrijft regelmatig voor vakbladen en publiceert via NIVOZ bijdragen over de verhouding tussen mens, technologie en onderwijs. Hij is spreker op conferenties en studiedagen en organiseert bijeenkomsten waar onderwijs, ethiek en technologie elkaar ontmoeten. Hij is te bereiken via: https://www.linkedin.com/in/janjaaphubeek/