“Waar afstand betekenis krijgt, groeit verbinding”

Boek · 2025
8380 km brug
Jayani Masthoff
Waar het over gaat
Jayani Masthoff werd geboren in Sri Lanka en leefde tot haar derde op straat in Colombo. Daarna werd ze geadopteerd en groeide ze op in Dieteren, een Limburgs dorp van een paar honderd inwoners. 8380 km brug gaat over de afstand tussen die twee werelden. En over wat het van een kind vraagt om met een eigen verleden binnen te komen in een wereld waarin iedereen vindt dat het verhaal daar begint.
Masthoff schrijft over haar aankomst, over de juf die haar hoge cijfers niet geloofde en over de norm die niemand opschrijft maar die iedereen aanvoelt. Ze laat het niet bij een levensverhaal. Ze trekt de lijn door naar de school als oefenruimte van de samenleving, en naar ieders eigen aanspreekbaarheid.
“De vanzelfsprekendheid dat zwarte kinderen niet slim konden zijn, zat mijn juf in de weg om mijn rijkdom te zien. Ik haalde hoge punten, maar voor haar was het bewijs dat ik afkeek.”
Jayani Masthoff
Wat het betekent voor pedagogiek en onderwijs
De scherpste pedagogische zin in het boek staat niet in een hoofdstuk over onderwijs, maar in het verhaal over haar aankomst. Haar eerste drie jaar deden niet mee. Ze werd behandeld als een onbeschreven blad dat anderen zouden beschrijven. Masthoff trekt die lijn zelf door naar de klas. Een kind dat in groep 1 binnenkomt, is al iemand. De vraag is niet of we dat weten, maar of we er iets mee doen.
Toen ik haar sprak voor Meesterwerk, zei ze: er is nooit iets mis met een kind. Haar boek laat zien wat er gebeurt als een school dat vergeet. Het tafeltje dat steeds verder opschuift, tot ze buiten de klas zit, omdat haar cijfers niet pasten bij wat de juf voor mogelijk hield. Al haar energie ging niet naar leren, maar naar bewijzen dat ze niet afkeek. Zo werkt een dominante norm. Hij maakt het kind tot probleem. En wie niet past bij de normleerling, krijgt niet de vraag wat hij nodig heeft, maar een plek elders. Met de beste bedoelingen.
In mijn boek Mens blijven tussen systemen schrijf ik over Hannah Arendts tafel in het midden: de gedeelde wereld die generaties verbindt en tegelijk scheidt. Masthoff zegt iets vergelijkbaars. Algoritmes duwen mensen hun eigen silo in. De school is de plek die perspectieven bij elkaar brengt. Haar normleerling, met kenmerken die niemand opschrijft, raakt aan wat ik beschrijf over onzichtbare categorisering. Dat gebeurt niet pas in een dashboard. Het gebeurt al in het hoofd van de juf die het tafeltje opschuift.
Wat ik het bruikbaarst vind, is dat ze het niet bij het systeem laat. Ik discrimineer, jij discrimineert, wij discrimineren. Dat is geen aanklacht, maar een gegeven over hoe ons brein onderscheid maakt. Het maakt je geen slecht mens. Het maakt je aanspreekbaar. Voor een leraar is dat misschien de belangrijkste vraag. Niet of je vooroordelen hebt, maar of je je erop laat aanspreken zonder je te verdedigen.
“Het voelt als rijkdom om van twee werelden te zijn. De geschiedenis begint niet bij mijn aankomst. Want alles wat eraan vooraf ging doet er toe, zelfs over generaties heen.”
Jayani Masthoff

Welke vragen roept het op?
- Welke perspectieven van leerlingen zien we in onze school, en welke zien we over het hoofd?
- Hoe ziet onze normleerling eruit, als we eerlijk zijn?
- Waar begint voor ons het verhaal van een kind: bij de inschrijving, of daarvoor?
- Wat doen we als een leerling of ouder ons op een vooroordeel wijst?
Wat kunnen we ermee?
Begin het eerste gesprek met een nieuwe leerling met Masthoffs drie vragen. Wat neem je mee? Wat heb je meegemaakt? Waar kunnen we op aanhaken? Laat een team eens opschrijven hoe hun normleerling eruitziet, met alle kenmerken die niemand hardop zegt, en kijk dan wie daar buiten valt. Oefen met aanspreekbaarheid in intervisie: niet bewijzen dat je het goed bedoelde, maar onderzoeken wat de ander zag.
“De wereld van nu schreeuwt om (mede)menselijkheid. Om verhalen die ons herinneren aan wie we werkelijk zijn. Niet als rol of functie, maar als mens.”
Jayani Masthoff, p. 14
Bekijk ook
Podcast
#205 Jayani Masthoff – Door de ogen van de ander
“Er is nooit iets mis met een kind.” Het gesprek over haar boek in Meesterwerk.
Boek
Mens blijven tussen systemen
Over Arendts tafel in het midden en de onzichtbare categorisering waar Masthoff ook over schrijft.
Gegevens
| Titel | 8380 km brug |
| Auteur | Jayani Masthoff |
| Uitgever | Hendriks Agency |
| Jaar | 2025 (1e druk) |
| Omvang | 224 pagina’s |
| ISBN | 978-90-826218-6-0 |
| Podcast | Meesterwerk #205, Jayani Masthoff – Door de ogen van de ander |
| Website | goudvisie.nl |
| APA 7 | Masthoff, J. (2025). 8380 km brug. Hendriks Agency. |
Thema's
Over hetzelfde thema
Bronnen








