Jan Jaap Hubeek

#podcast #meesterwerk #podplanten

Briljante planten

Over hoe planten leven, eten, horen, communiceren en zelfs flirten.

De Hortus Amsterdam heeft weer een nieuwe, boeiende reeks podcasts uitgezet. Dit keer gaan ze in gesprek met botanisch filosoof Norbert Peeters. Onder de titel Briljante planten bespreken ze hoe planten op hun eigenwijze leven, horen, communiceren, eten, bewegen en zelfs flirten. Voor elk kenmerk duikt men in de geschiedenis van de botanie, de creatieve experimenten van Darwin en tonen ze met briljante plantentechnieken aan dat het plantenrijk allesbehalve levensloos is.

#28: Communiceren
Onze communicatie is bijna volledig verbaal, in gesproken woord of anders getypte tekst. Toch had en heeft non-verbale communicatie een belangrijke rol, denk aan gebaren en geur. Vertrouwen we nog echt op onze geur of is taal belangrijker geworden? Zouden wij mensen, als we onze taal kwijt waren, andere keuzes maken in ons leven? De non-verbale communicatie is in het plantenrijk nog volop aanwezig. Hoe doen zij dat dan, zonder woorden?

Botanisch filosoof Norbert Peeters bespreekt de niet te missen signalen van het plantenrijk, maar ook de verborgen wereld van chemische communicatie.


#27: Flirten
Eeuwenlang dacht de mens dat planten zo mooi waren voor de mensheid. God had immers al dat schoons neergezet voor ons om van te genieten. Dat planten zich wel eens zo uitbundig kleuren en geuren voor heel andere levende wezens, dat werd lang genegeerd.
In deze podcast geeft botanisch filosoof Norbert Peeters ons een kijkje in Darwin´s datingbureau, of hoe planten flirten met insecten om een partner te vinden.


#26: Horen
Met al onze zintuigen vangen we signalen op uit onze omgeving. We reageren op wat er om ons heen gebeurt. Geluid en vooral het horen is hierbij essentieel.  Maar hoe doe je dat als je geen oren hebt? Kunnen planten wel horen?
In  deze podcast neemt Botanisch filosoof Norbert Peeters ons mee langs een fagotspelende Darwin, Mozart voor kamerplanten en de briljante techniek van ‘buzz-pollination’.


#25: Eten
Om te leven is energie nodig. Die energie halen wij uit voedsel. Wij mensen eten door te kauwen. Voedsel komt via onze mond in de maag en wordt zo verteerd. Maar als je niet kan kauwen en geen maag hebt, eet je dan wel?
Botanisch filosoof Norbert Peeters neemt ons mee in de historie van de botanie, hoe Darwin creatief experimenteerde en hoe vleesetende planten dan eigenlijk eten.


De 6 podcasts behandelen ieder een eigen kenmerk, met als afsluiting een gesprek over de mogelijkheid van intelligentie bij planten. Peeters, botanisch filosoof en docent aan de Universiteit Leiden, beschrijft de ontwikkelingen in de wetenschap en onderzoek naar deze kenmerken bij planten. Zo behandelt hij in de podcast over Horen de tevergeefse fagotconcerten van Darwin voor zijn stokdove Biophytum sensitivum, de zin en onzin van Bach preludes en Jimi Hendrix, maar ook de akoestische spiegels voor nectarvleermuizen en buzz pollination bij tomaten.  

De podcast Briljante planten geeft op een toegankelijke manier een inkijk in de geschiedenis van de botanische wetenschap, met een filosofische knipoog.

Planten worden nog te vaak gezien als ‘levensloze’ dingen.  Mensen en dieren eten, voelen, communiceren en denken. Dat kenmerkt ons leven. Maar planten doen dat ook allemaal. Darwin en zijn zoon durfden in 1880 al voorzichtig te stellen dat planten een vorm van intelligentie hebben.  Wanneer we de termen waarmee wij mensen en dieren als levend omschrijven herdefiniëren, blijkt dat planten ook eten, bewegen, communiceren, horen en flirten.

Briljante planten was tijdens de afgelopen zomermaanden het hoofdthema in de Hortus Amsterdam, waaraan zij aandacht besteedden met een tentoonstelling, video´s en kinderspeurtochten. De Hortus sluit het thema af met deze podcastreeks.

De Hortus Botanicus Amsterdam is een van de oudste botanische tuinen ter wereld. De tuin werd in 1638 opgericht als Hortus medicus en groeide in vier eeuwen uit tot een prachtige botanische tuin met een bloeiende collectie. De organisatie wordt gestuurd door een zelfstandige Stichting die, naast een jaarlijkse bijdrage van de gemeente Amsterdam, in haar eigen inkomsten voorziet door kaartverkoop, horeca en winkel, en met de steun van haar Vriendenvereniging. De Hortus is iedere dag geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Het hele jaar door zijn er activiteiten en evenementen die de Hortus zelf organiseert.
Meer informatie op https://www.dehortus.nl/programma/activiteiten/

© 2020 Jan Jaap Hubeek

Audiocollectief Meesterwerk Podcast