Technic and Magic

Wat het betekent voor pedagogiek en onderwijs

Campagna schrijft niet over onderwijs. Toch las ik het boek als een beschrijving van de school. Technic zie je aan het werk als leren wordt teruggebracht tot meetbare learning outcomes. Als kinderen worden gevolgd via dashboards in groen, oranje en rood. Als ontwikkeling wordt voorspeld door een algoritme. Als alleen bewezen effectief nog als argument telt. Het is een wereld waarin alleen bestaat wat in data past.

Het sterkste aan het boek vind ik dat het verder gaat dan kritiek op technologie. Heidegger schreef al dat het wezen van de techniek niets technisch is. Campagna denkt daar verder op door. Het probleem is niet de tool, maar het werkelijkheidsbeeld waarin de tool vanzelfsprekend wordt. Dan wordt een kind een eenheid in een systeem. Wat het uniek maakt, verdwijnt uit beeld, omdat het zich niet laat benoemen.

Magic gaat in pedagogische termen over het beschermen van de ontmoeting. Over het toelaten van het onverwachte, het dulden van wat zich niet laat vangen in vooraf bepaalde leerdoelen. Iedere leraar kent het moment waarop er iets klikt bij een leerling. Geen systeem had het voorspeld. Geen rubric vangt het. Het is wel waar onderwijs om draait.

Het boek schuurt ook. Campagna zoekt de uitweg in een innerlijke verschuiving, niet in politieke of economische verandering. Critici noemen dat quietisme: je trekt je terug in plaats van het systeem aan te pakken. Voor een school is dat een reëel risico. Het onmeetbare verdedigen kan ook een manier worden om niet verantwoordelijk te hoeven zijn. Ik lees het anders. Campagna vraagt niet om minder meten, maar om te zien dat meten een keuze is. Niet alles wat technisch mogelijk is, is pedagogisch wenselijk.